مجسمه مسیح منجی، ریودوژانیرو - وبلاگ راضانی

برای دریافت مشاوره و خدمات تخصصی گردشگری و سفر به سراسر دنیا با مجری مستقیم تورهای مسافرتی و گردشگری همراه باشید.

تاریخچه و ایده ساخت

ایده ساخت یک بنای یادبود مذهبی بزرگ بر فراز کوه کورکووادو، ریشه‌ای عمیق در تاریخ برزیل دارد و داستان آن به اواسط قرن نوزدهم بازمی‌گردد.

پیشنهاد اولیه و موانع سیاسی

در دهه 1850 میلادی، یک کشیش ونسانسیایی به نام پدرو ماریا باس (Pedro Maria Boss) برای اولین بار ایده ساخت یک بنای یادبود مسیحی را بر فراز کوه کورکووادو مطرح کرد. او این پیشنهاد را به پرنسس ایزابل، نایب‌السلطنه وقت برزیل، ارائه داد. با این حال، این پروژه در آن زمان به دلیل موانع سیاسی جدی عملی نشد. در سال 1889، با سقوط امپراتوری و استقرار جمهوری، سیاست جدایی دین از دولت به اجرا درآمد. این قانون، ساخت بناهای مذهبی با حمایت دولتی را متوقف کرد و ایده ساخت مجسمه برای چندین دهه به بایگانی سپرده شد.

احیای ایده و کمپین «هفته یادبود»

این ایده در سال 1920 توسط حلقه کاتولیک‌های ریودوژانیرو (Círculo Católico do Rio) دوباره احیا شد. این گروه نگران "بی‌خدایی" روزافزون در جامعه پس از جنگ جهانی اول بودند و ساخت این مجسمه را راهی برای تقویت ایمان و نمایش حضور مسیحیت در پایتخت برزیل می‌دانستند.

برای تأمین مالی این پروژه عظیم، یک کمپین سراسری با عنوان «هفته یادبود» (Semana do Monumento) سازماندهی شد. این کمپین با استقبال گسترده کاتولیک‌های برزیل مواجه شد و تقریباً تمام بودجه لازم از طریق کمک‌های مردمی تأمین گردید. هزینه نهایی ساخت مجسمه در آن زمان 250,000 دلار آمریکا بود که معادل حدود 4.4 میلیون دلار امروزی تخمین زده می‌شود. کار ساخت مجسمه به مناسبت صدمین سالگرد استقلال برزیل در سال 1922 آغاز و پس از 9 سال، در 12 اکتبر 1931 رسماً افتتاح شد.

طراحی، مهندسی و ساخت

فرآیند طراحی و ساخت این مجسمه، پروژه‌ای بین‌المللی و حاصل همکاری هنرمندان و مهندسان برجسته بود. این پروژه با چالش‌های مهندسی و لجستیکی عظیمی روبرو بود که با نوآوری‌های زمان خود بر آن‌ها غلبه شد.

ویژگی‌های سبک آرت دکو

مجسمه مسیح منجی بزرگ‌ترین تندیس به سبک آرت دکو (Art Deco) در جهان است. این سبک بر خطوط صاف، فرم‌های ساده‌شده و هندسی تأکید دارد که در طراحی مجسمه به وضوح دیده می‌شود:

• فرم هندسی و ساده‌سازی: برخلاف مجسمه‌سازی کلاسیک، این تندیس از فرم‌های کلی و ساده بهره می‌برد. ردای مسیح با چین‌های عمودی، قوی و صاف طراحی شده که حسی از صلابت و ارتفاع را القا می‌کند. حالت صلیب‌گونه بدن با دستان کاملاً باز، خطوطی قوی و هندسی ایجاد می‌کند که از ویژگی‌های بارز آرت دکو است و یک شبح قدرتمند و به یاد ماندنی خلق می‌کند.

نقش کلیدی هنرمندان

• هیتور دا سیلوا کوستا (Heitor da Silva Costa): مهندس برزیلی که مسئولیت طراحی کلی و نظارت بر پروژه را بر عهده داشت.
• پل لاندوفسکی (Paul Landowski): مجسمه‌ساز برجسته فرانسوی-لهستانی که مسئولیت ساخت مدل‌ها و مجسمه‌سازی نهایی را بر عهده گرفت.
• آلبر کاکو (Albert Caquot): مهندس برجسته فرانسوی که مسئولیت کامل طراحی و محاسبات اسکلت داخلی بتن مسلح مجسمه را بر عهده داشت.
• کارلوس اسوالد (Carlos Oswald): هنرمند برزیلی که نقش کلیدی در تغییر طرح نهایی مجسمه به شکل آغوش باز داشت. این ژست هم نماد صلح و پذیرش است و هم یک فرم هندسی متقارن و قدرتمند ایجاد می‌کند که با اصول زیبایی‌شناسی آرت دکو کاملاً هماهنگ بود.
• گئورگه لئونیدا (Gheorghe Leonida): مجسمه‌ساز رومانیایی که توسط لاندوفسکی برای خلق چهره آرام و مشهور مسیح انتخاب شد. لئونیدا با مهارت هنری خود، چهره‌ای با خطوط ظریف اما مشخص خلق کرد که حس آرامش، مهربانی و بخشندگی را منتقل می‌کند و به یکی از نقاط قوت هنری و معنوی این اثر تبدیل شده است.

تغییر طرح: از صلیب و کره تا آغوش باز

طرح اولیه هیتور دا سیلوا کوستا، مسیح را در حالی نشان می‌داد که صلیبی در یک دست و کره زمین را در دست دیگر داشت. این طرح با پیشنهاد کارلوس اسوالد به طرح امروزی با آغوش باز تغییر یافت. این حالت به شکلی قدرتمندتر پیام صلح و استقبال را منتقل می‌کرد و از فواصل دور نیز به شکل یک صلیب بزرگ و واضح دیده می‌شد.

  چالش‌های مهندسی و لجستیک ساخت

ساخت این بنای عظیم بر فراز کوهی به ارتفاع 710 متر، یک شاهکار مهندسی بود:

• موقعیت دشوار: استقرار بنا بر روی قله‌ای با فضای کار بسیار محدود (فقط 15 متر عرض) چالش‌برانگیز بود.
• حمل و نقل: تمام مصالح و کارگران از طریق خط راه‌آهن شیب‌دار کورکووادو که از سال 1884 فعال بود، به بالای کوه منتقل می‌شدند.
• مصالح نوین: استفاده از بتن مسلح برای ساخت یک مجسمه هنری با این ابعاد، یک نوآوری بود.
• ایمنی کار: با وجود تمام سختی‌ها، هیچ کارگر ساختمانی در طول این پروژه 9 ساله جان خود را از دست نداد.

مشخصات معماری و ساختار داخلی

• ابعاد: ارتفاع خود مجسمه 30 متر است که بر روی یک پایه 8 متری قرار گرفته و ارتفاع کلی آن به 38 متر می‌رسد. فاصله بین دو دست گشوده مجسمه 28 متر است.
• وزن: وزن کلی این سازه حدود 635 تن است.
• جنس: اسکلت داخلی از بتن مسلح و لایه بیرونی با حدود 6 میلیون قطعه مثلثی شکل از جنس سنگ صابون (Soapstone) پوشانده شده است.

ساختار داخلی توخالی

برخلاف نمای بیرونی یکپارچه، فضای داخلی مجسمه کاملاً توخالی و دارای ساختاری مهندسی پیچیده است که برای بازدید عموم باز نیست.

• طبقات و دسترسی: داخل مجسمه شامل 12 طبقه است که توسط مجموعه‌ای از پله‌های فلزی به هم متصل می‌شوند. این فضا که تاریک و باریک توصیف شده، بیشتر به یک انبار صنعتی شباهت دارد. راهروهای باریکی از تنه اصلی به سمت بازوها و سر امتداد دارند و دریچه‌هایی برای دسترسی به نمای بیرونی جهت تعمیرات تعبیه شده است.
• قلب نمادین: در مرکز سینه مجسمه (طبقه هشتم)، یک قلب نمادین به ارتفاع 30 متر از سنگ حجاری شده است که نمادی از «قلب مقدس عیسی» است. این قلب که تنها بخش برجسته بدنه داخلی است، از بیرون نیز کمی مشخص است. در داخل این قلب، یک بطری شیشه‌ای حاوی طوماری با شجره‌نامه دو مهندس اصلی پروژه به نشانه ایمان و قدردانی آنها قرار دارد.

موقعیت جغرافیایی و نمادگرایی

این مجسمه بر قله کوه 710 متری کورکووادو در قلب پارک ملی جنگلی تیجوکا قرار دارد. این موقعیت باعث شده تا مجسمه تقریباً از تمام نقاط شهر قابل مشاهده باشد و به عنوان نگهبان و محافظ شهر ریو شناخته شود. آغوش باز مجسمه نمادی جهانی از صلح، مهمان‌نوازی، امید و پذیرش است.

اهمیت فرهنگی و مذهبی در برزیل معاصر

مجسمه مسیح منجی بسیار فراتر از یک مقصد توریستی، در تاروپود زندگی روزمره، فرهنگ و مذهب مردم برزیل تنیده شده است.

• نماد ایمان و هویت ملی: این تندیس که برای مقابله با «بی‌خدایی» ساخته شد، امروزه نماد جهانی مسیحیت و هویت مذهبی برزیل است. حضور دائمی آن در خط افق شهر، حسی از آرامش و حمایت الهی را القا می‌کند.
• مرکز فعال مذهبی: در سال 2006، به مناسبت هفتاد و پنجمین سالگرد ساخت مجسمه، یک کلیسای کوچک در پایه آن به نام «بانوی ما آپارسیدا» (قدیس حامی برزیل) تقدیس شد. امروزه مراسمی مانند غسل تعمید و ازدواج در این کلیسا برگزار می‌شود و این مکان را به یک زیارتگاه فعال تبدیل کرده است.
• بازتاب در رویدادها و هنر: این مجسمه به یک بوم برای پیام‌های مختلف تبدیل شده و در مناسبت‌های ملی و جهانی، با استفاده از سیستم‌های نورپردازی مدرن، به رنگ‌های مختلف درمی‌آید یا پیام‌های تصویری بر روی آن نمایش داده می‌شود. تصویر آن در ترانه‌ها، فیلم‌ها و آثار هنری بی‌شماری بازتاب یافته و به بخشی جدایی‌ناپذیر از فرهنگ عامه برزیل تبدیل شده است.

نگهداری و مرمت

قرار گرفتن در ارتفاع بالا، مجسمه را در معرض فرسایش و صاعقه‌های متعدد قرار داده است.

• پروژه بزرگ مرمت (2021): به مناسبت نودمین سالگرد ساخت، یک پروژه جامع مرمت با نظارت معمار کریستینا ونتورا انجام شد. در این پروژه با استفاده از فناوری‌های نوین مانند اسکن سه‌بعدی با پهپاد و رادیوگرافی، آسیب‌شناسی کاملی از سازه صورت گرفت و بخش‌های فرسوده با سنگ‌های جدید از همان معدن اصلی جایگزین شدند.

راهنمای بازدید برای گردشگران

• راه‌های دسترسی:
  1. قطار کورکووادو: محبوب‌ترین راه که از میان جنگل تیجوکا عبور می‌کند.
  2. ون‌های رسمی: از نقاط مختلف شهر مانند ساحل کوپاکابانا حرکت می‌کنند.
  3. پیاده‌روی: یک مسیر چالش‌برانگیز 2 تا 3 ساعته از پارک لاگه.
• تهیه بلیط: توصیه اکید می‌شود که بلیط خود را به صورت آنلاین و از وب‌سایت رسمی از قبل خریداری کنید.
• بهترین زمان بازدید: ماه‌های خشک‌تر سال (آوریل تا اکتبر) و ساعات اولیه صبح یا نزدیک به غروب آفتاب.

خلاصه

مجسمه مسیح منجی در ریودوژانیرو، با ارتفاع 38 متر، بزرگترین تندیس به سبک آرت دکو در جهان است که بر فراز کوه 710 متری کورکووادو قرار دارد. ایده ساخت آن در دهه 1920 با هدف تقویت هویت مسیحی برزیل احیا شد و هزینه آن از طریق کمک‌های مردمی تأمین و در سال 1931 افتتاح گردید. طراحی آن با خطوط ساده و هندسی و ژست آغوش باز، نماد صلح و پذیرش است.

این پروژه یک همکاری بین‌المللی بود که در آن مهندس برزیلی هیتور دا سیلوا کوستا طراح اصلی، هنرمند برزیلی کارلوس اسوالد ایده‌پرداز طرح آغوش باز، مجسمه‌ساز فرانسوی پل لاندوفسکی خالق مدل‌ها، و مجسمه‌ساز رومانیایی گئورگه لئونیدا خالق چهره مسیح بودند. ساختار داخلی آن توخالی و شامل 12 طبقه است که برای عموم باز نیست و یک قلب نمادین به ارتفاع 3 متر در آن قرار دارد.

در سال 2007، این مجسمه به عنوان یکی از عجایب هفتگانه جدید جهان انتخاب شد. این بنا فراتر از یک جاذبه توریستی، یک مرکز مذهبی فعال با کلیسایی در پایه آن و نمادی فرهنگی است که در رویدادهای مختلف با نورپردازی‌های ویژه مورد توجه قرار می‌گیرد. پروژه‌های مرمت منظم، از جمله یک بازسازی بزرگ در سال 2021 با استفاده از فناوری‌های پیشرفته، به حفظ این میراث جهانی کمک می‌کنند.